|
Aile tedavileri grup psikoterapisi disiplini içinde
en son gelişen disiplinler bütünüdür. Sistemik yakalaşımın ön
plana çıktığı çift ve aile tedavilerinin belki de en eski
uygulamaları, psikodrama sahnesinde Moreno tarafından gündeme
getirilmiştir.
Psikodramanın çatışma çözümlemesi konusundaki avantajlı yapısı,
terapisti daha nötr konumda bırakabilen eylem tekniklerini kullanması
ve böylece yorum yapan ve transferanslara maruz kalan terapist rolünü
değiştirmesi, çift ve aile tedavilerinde önemli bir farklılık
olarak karşımıza çıkmaktadır. Eşler daha güvenli bir ortamda
olduklarını hissetmektedirler ve bu işbirliğini aynı zamanda gelişmeyi
hızlandırmaktadır.
Psikodramada Aile ve Eş Tedavisi içinde iki
farklı modeli barındırmaktadır; bunlar:
1.Çoklu Aile yada Eş Düzeni
2.Tek Aile yada Eş Düzeni, olarak adlandırılabilirler.
Çoklu aile ya da eş düzeninde birden fazla aile ya da birden fazla
çift psikoterapiye birlikte grup olarak girmektedirler. Diğer düzende
ise, bir aile ya da yanlızca bir çiftle çalışma yapılmaktadır.
Her iki uygulama biçiminde de eylem metodlarından yararlanılır.
Aile üyeleri rol değiştirmeler yardımı ile birbirlerini anlamaya
başlarlar. Empati belki de çoğu zaman, ilk kez psikodrama
sahnesinde kurulur. Aile heykelleştirmeleri yardımıyla aile üyeleri
birbirlerinin gerçek algılarını belki de ilk kez gözlemleme şansı
bulurlar. Kendi yaptıklarını aynada izlemek onlara hızlı içgörüler
kazandırır. Zaman zaman çalışmaya katılan yardımcı terapisler
aile üyelerinin ağzından konuşarak söylenmeyenlerin kolaylıkla
ortaya getirilmesinde yardımcı olurlar. Üyeler bu sahnede eksik
kalanları (bitmemiş
işleri) tamamlarlar, duygularını dışa vururlar, farkındalıklarını
arttırırlar ve böylece bir rahatlama ve arınma yaşarlar. Aile üyelerini
çoğu gerçek anlamı ile bu sahnede karşılaştıklarını
farkına varırlar. Babalar ya da anneler çocuklarının ne kadar büyüdüklerini
algılarlar ve her birey diğerinin ihtiyaçlarını daha iyi görmeye
başlar. Bu durum eşlerin sahnede yeniden eğitilmesi demektir. Anne
baba rollerini bize öğreten bir kurum yoktur ve hep geçmişi tekrar
ederiz. Yine eş rolünü de kendi ailemizden ve çevremizden hasbel
kader öğreniriz. Yanlış inançlar ve tutumları sorgulama şansımız
zaman zaman olmaz. Terziler kendi söküklerini dikemezler. Bu nedenle
ana-baba okulları kadar evlilik eğitim kurumları ve programları da
ön plana çıkmalıdır. Psikodrama tüm bu eğitimleri sağlayabilecek
teknik ve kurumsal donanıma sahiptir.
Bu donanımın yarattığı en ilginç müdahale biçimlerinden birisi
"Evlilik Kestirim Rol Testi" dir. Bu testte evlilik hazırlığı
yapan ya da bunu düşünen çiftlere birbirlerini tanımaları ve
evlilikteki ilişkilerini önceden kestirebilmeleri şansı
verilmektedir. Uyumsuz yönlerinin ortaya çıkması durumunda
birbirlerini önce bu alanlarda tanımaları ve eğer değişmek
istiyorlarsa bu değişimi sağlamaları mümkün olabilmektedir. Çoğu
çift birbirlerine ilişkin bilgilerini gözardı ederek evlenirler ve
sonra pişmanlık yaşarlar. Bunların önceden bilinmesi evlilik sırasında
oraya
çıkmalarına nazaran daha az gerginlik yaratır ve çözülmeleri de
o denli kolaylaşır.
Uzm.Psk.Dnş. Deniz ALTINAY
Psikodramatist
|
